Taalbeleid

Waarom een taalbeleid voeren?

De taal die we op straat gebruiken, is niet de taal die we in boeken vinden. Met de Dagelijkse Algemene Taalvaardigheid kunnen we ons uit de slag trekken in de supermarkt, onder vrienden,… Anders is het met de Cognitieve Abstracte Taalvaardigheid die gewenst is op school. Er is een duidelijke relatie tussen de zwakke taalbeheersing van leerlingen en hun zwakke prestaties op toetsen, taken en examens. Hun maatschappelijk succes, zelfredzaamheid en volwaardige participatie aan onze steeds complexer wordende maatschappij staat ook in verband met het niveau van hun taalvaardigheid.

Vanuit ons opvoedingsproject vinden we het belangrijk om onze leerlingen zo goed mogelijk voor te bereiden op hun functioneren in de maatschappij. Daarom ontwikkelen we initiatieven om onze leerlingen een grotere taalvaardigheid te laten verwerven.

Het taalbeleid binnen onze school heeft een aantal doelstellingen:

•In de eerste plaats de leerlingen in staat stellen de leerplandoelstellingen te halen. Dit betekent dat de leerlingen, ook taalzwakke leerlingen, in staat gesteld worden om een voldoende kennis van de schooltaal te verwerven. De leerlingen moeten de nodige woordenschat en schoolse taalvaardigheid kunnen vergaren. De voorgeschreven kennis en vaardigheden worden immers allemaal bijgebracht via taal. Taal geeft leerlingen toegang tot de leerstof, dit om inzicht te verkrijgen, om erover na te denken en om ermee aan het werk te gaan in de oefeningen,…. Taal is het voertuig van elke gedachte!

•Daarnaast wil onze school via het taalbeleid de resultaten van alle leerlingen voor de vakken Nederlands en Moderne Vreemde Talen optimaliseren. De resultaten betreffen zowel de kennis van de taal als de vaardigheid in het spreken, schrijven, luisteren en lezen ervan.

•Ook de mate waarin onze leerlingen vakoverschrijdende eindtermen beheersen zoals “leren leren”, het ontwikkelen van “sociale vaardigheden”, “burgerzin”, “zin voor cultuur”,… wordt bepaald door hun vaardigheid in en met taal.

We stellen vast dat de mondelinge en schriftelijke taalvaardigheid van onze leerlingen erop achteruit gaat o.a. door de invloed van de moderne communicatiemiddelen (sms-taal, chattaal, …). De kloof tussen de taal van de leerlingen en de gevoerde schooltaal wordt steeds groter.

Op welke niveaus concretiseren we het taalbeleid in onze school?

We onderscheiden een drietal niveaus. Op elk gebied proberen we genomen initiatieven verder uit te werken en nieuwe acties te ondernemen:

1.taalbeleid = zorgbeleid
De eerste aanzet om te komen tot een taalbeleid is meestal voortvloeiend uit een zorgbeleid. Het verfijnen en optimaliseren van de genomen sticordi-maatregelen ondersteunt onze taalzwakkere leerlingen en leerlingen met een leerstoornis. In het kader van het gevoerde GOK-beleid (Gelijke Onderwijs Kansen-beleid) is het uitwerken van een taalbeleid belangrijk voor de kansarme leerlingen en hun ouders.

2.taalbeleid = taalzorgbeleid
Taalbeleid heeft veel te maken met het verzorgen van het taalgebruik. Hierbij denken we aan het taalgebruik van alle participanten van de school (leraars, leerlingen, secretariaat, directie). Naast correct taalgebruik denken we tevens aan goede communicatie. De boodschap aanpassen aan de bestemmeling van die boodschap is zo een kenmerk van goede communicatie.

3.taalbeleid = schoolbeleid
Op deze manier is taalbeleid de verantwoordelijkheid van alle participanten in het opvoedings- en onderwijsproces. We vermelden hierbij speciaal het opvoedingsproces omdat taal zo sterk verbonden is met de persoonlijke en culturele waarden van mensen.

Het is bijna overbodig om te vermelden dat taal een “basisinstrument” van de leraar is. Iedere leraar is tevens een taalleraar. Taal en denken zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Daarom vinden we het belangrijk om taalinitiatieven op niveau van de school, de leraar en de leerlingen te nemen. Onze school werkt aan een gemeenschappelijke visie en houding van alle schoolbetrokkenen in verband met taal, taalonderwijs en taalgebruik.